Inleiding
Marieke Kruit houdt zich momenteel voornamelijk bezig met grafiek en glas in lood.
Marieke verzorgt ook meerdaagse vakantie
cursussen tekenen en schilderen. Ook geeft zij meerdaagse vakantie workshops en winter cursussen voor grafiek. Daarnaast is er de mogelijkheid
voor groepen, een eigen op maat gemaakte workshop
(een dagdeel tot meerdere dagen) te organiseren. Voor belangstellenden verzorgen we
ook presentaties over grafiek. Zie voor details onder Arrangementen.
Bent u nieuwsgierig en wilt u wel eens een kijkje nemen in het atelier of werk (ook van
cursisten) bekijken, kom dan naar een van de open
dagen die we jaarlijks organiseren.
Van haar op de site getoonde grafiek zijn, tenzij anders aangegeven, afdrukken te koop. De
aangegeven afmeting betreft de afbeelding zelf (hoogte x breedte).
Prijzen zijn afhankelijk van afmeting en complexiteit, en liggen, inclusief passepartout
en lijst,tussen 80 en ca. 200 euro.
NB Grotere etsen(groter dan A4-formaat) zijn (nog) niet opgenomen bij de afbeeldingen
vanwege technische beperkingen.
Stuur ons een e-mail indien u geinteresseerd bent.
Inhoud
Indeling grafische technieken
Diepdruk
Droge naald
Ets
Aquatint
Onder grafiek vallen de gedrukte afbeeldingen. Materialen met een glad oppervlak worden
bewerkt, zo dat sommige delen wel inkt opnemen en daarna weer afgeven aan het papier(de
afdruk), en andere delen niet. Er zijn een aantal technieken te onderscheiden waarvan de
belangrijkste zijn:
Hoogdruk:
linosnede
houtsnede
Doordruk:
zeefdruk
Vlakdruk:
litho
Diepdruk:
droge naald
mezzotint
ets
aquatint
Hieronder wordt verder ingegaan op de verschillende diepdruktechnieken.
<terug naar inhoud>
Diepdruk
Zoals bij alle grafiek, bestaat het maken van een diepdruk uit twee
fasen, het maken van een afbeelding in de plaat en het afdrukken van de plaat. Door de
toegepaste techniek zal de afdruk altijd het spiegelbeeld zijn van de afbeelding in de
plaat.
Bij alle diepdruktechnieken wordt gebruik gemaakt van een gladde vlakke plaat, koper of zink. Van deze etsplaat wordt op bepaalde plaatsen materiaal verwijderd zodat de plaat niet meer glad is en de inkt er in achter kan blijven. Deze verdiepte plekken (groeven of putjes) vormen de afbeelding. Verderop worden drie technieken beschreven om de etsplaat te bewerken zodat de afbeelding ontstaat, nl. de droge naald, de ets en de aquatint.
Voor het afdrukken wordt de bewerkte etsplaat ingeinkt. De overtollige inkt wordt
verwijderd, zodat er alleen inkt in de groeven (of putjes) achterblijft, dit wordt afslaan
genoemd. Vervolgens kan er onder de pers een afdruk gemaakt worden. Op de plaat wordt een
van te voren vochtig gemaakt papier gelegd en daarover een laag vilt. Dit papier moet
vochtig zijn omdat het dan beter in de groeven van de plaat te drukken is en de inkt beter
zal opnemen. Het vilt dient ervoor om de kracht van de walsen van de pers te verdelen
zodat er geen beschadiging aan plaat en wals ontstaat. De plaat, papier en vilt worden
door de pers gedraaid. Hierbij drukt het papier in de groeven en wordt de inkt opgenomen
in het papier. Moeten er meer afdrukken gemaakt worden dan wordt de plaat telkens opnieuw
ingeinkt.
Als de afdruk uit de pers komt is deze dus nog nat. De afdruk wordt opgespannen op een
vlakke ondergrond zodat deze opdroogt zonder krom te trekken.
Afdrukken in meerdere kleuren kunnen gemaakt worden door de plaat zorgvuldig met meer
kleuren inkt te inkten.
Ook kunnen er meerdere platen over elkaar worden afgedrukt, waarbij per plaat een andere
kleur wordt gebruikt.
Kleur kan ook na het afdrukken met een penseel worden aangebracht, een gemengde techniek.
<terug naar inhoud>
Droge naald
Er wordt met een scherpe harde pen in de plaat gekrast, waardoor er
een kerf ontstaat. Op deze wijze wordt een tekening gemaakt in de plaat. Naast de kerf
ontstaat meestal een vervorming van de plaat, een opstaande braam.
Na het maken van de afbeelding in de plaat kan deze direct afgedrukt worden. Omdat er ook
inkt onder de braam blijft zitten is de lijn meestal niet scherp, maar fluwelig. Door de
grote druk onder de pers zal de braam tijdens het afdrukken weer vervormen, waardoor er
slechts een beperkt aantal afdrukken gemaakt kan worden.
<terug naar inhoud>
Ets
Bij deze techniek wordt zuur gebruikt om delen van de plaat te
verwijderen. Voor het maken van de afbeelding wordt een plaat, meestal zink, ontvet en
gepolijst. Vervolgens wordt de plaat helemaal ingesmeerd met een dun laagje was, de
etsgrond. In deze etsgrond wordt (in spiegelbeeld) met een kraspen de tekening aangebracht
(de was verwijderd) zodat de plaat weer zichtbaar wordt.
Vervolgens gaat de plaat in een bad van verdund salpeterzuur. Op de plaatsen waar de was
verwijderd is kan het zuur het metaal aantasten en er ontstaat een verdiepte lijn in de
plaat. Is er veel was weg dan wordt de uiteindelijke lijn breed, ligt de plaat lang in het
zuur dan ontstaat er een diepe kerf voor een diep zwarte lijn. Als de plaat uit het
zuurbad komt wordt de overtollige was verwijderd en de plaat goed schoon gemaakt. Daarna
kan afgedrukt worden.
Omdat er bij de afbeelding duidelijk lijnen ontstaan spreekt men ook wel van lijnets.
Naast het tekenen om de was te verwijderen, kunnen er ook structuren, zoals b.v. rasters,
in de was aangebracht worden door er bijv. een gaasje of kant in te duwen.
<terug naar inhoud>
Aquatint
Nu wordt de plaat niet met was ingesmeerd, maar worden harskorrels op
de plaat vastgesmolten. Deze hars vormt geen egale laag zoals was, maar er ontstaan als
het ware eilandjes. In het zuurbad wordt het metaal tussen de eilandjes weggevreten. Op
deze wijze ontstaan afhankelijk van de etsduur en de gebruikte hars bij het afdrukken
verschillende oppervlaktestructuren. Door tussentijds nog weer delen van de plaat met was
of lak of lithografisch krijt af te dekken wordt bereikt dat sommige delen langer door het
zuur aangevreten worden dan andere. Hierdoor ontstaan verschillende grijstinten. Na het
zuurbad wordt de plaat schoongemaakt. Daarna kan afgedrukt worden.
Een aquatint is goed te combineren met een lijnets.
Een variant vormt de zogenaamde suikeraquatint waarmee speciale vormen gecreëerd worden.
<terug naar inhoud>
Laatst bijgewerkt: 22 March, 2010